Квест-оонньуу темата: «Айылҕаҕа айан»
Бөлөх: Улахан бөлөх о5олоругар
Иитээччи: Федорова Фекла Николаевна МБДОУ детский сад «Мичил» с. Бетюнг
Ыытыллар күнэ-дьыла: 8.04.2026 г.
Көруҥэ: Айыл5аны кытта билиьиннэрии, тылы сайыннарыы
Сыала: Оонньуу нөҥүө оҕолору айылҕаҕа харыстабыллаах сыьыаны иитии уонна уерэтии.
Соруктар:
• Билэр-көрөр, чинчийэр интэриэһи тардыы.
• Оҕо айылҕаҕа суолталаах предметтары наардыыр, түмэр дьоҕурун сайыннарыы.
• Оҕолорго «бөҕү араарыы» туһунан өйдөбүллэри иҥэрии.
• Айылҕаҕа көмөлөһөр баҕаны уһугуннарыы, харыстыыр баҕаны иитии.
Материаллар: Магнитнай доска, 5 конверт буквалардаах, музыкальная колонка, Презентация «Айыл5а5а сылдьар быраабылалара», “Туох сөп тубэспэтий?». «Сөп» «Сыыһа» диэн бэлиэлэр. Остуолга уруһуйдаммыт лиистэр, фломастердар, влажнай салфетка. Араас хартыыналаах суол, хас биирдии оҕоҕо карта-схема. 4 өҥнөөх контейнер (тимир, таас, кумааҕы, былаастык), араас матырыйаалтан оҥоһуллубут бөх ойуулаах карточкалар (таас, былаастык, кумааҕа, тимир). Коробкаҕа Эколяталар мэтээллэрэ
Оонньуу хаамыыта:
| Түһүмэхтэр | Иитээччи дьайыылара | О5о дьайыылара | Туттуллар тэрил |
|---|---|---|---|
| Киирии | Иитээччи: Дорооболоруҥ, оҕолоор, чэйиҥ эрэ, бары төгүрүччү туран дорооболоһуоҕуҥ. Дорообо уҥа илиим,Дорообо хаҥас илиим,Дорообо доҕорум,Дорообо доҕорум.Дорообо, дорообо эйэлээх төгүрүгүм! Харыйачаан: «Дорооболоруҥ, оҕолоор. Мин киммин таайдыгыт ини? (Харыйачааммын) Биһиги Эколяталарбыт – айылҕаны харыстааччыларбыт. Күүстээх тыал кэлэн «Айылҕа» диэн тылбын араас сиринэн ыһан кэбистэ. Көмөлөһөҕүт дуо оҕолоор миэхэ. Эһиги олус интэриэһинэй, билиилээх-көрүүлээх айылҕа5а айанныахтааххыт. Суолгутугар араас мэһэйдэр уонна уустук сорудахтар көрсүөхтэрэ, ол сорудахтары толордоххутуна буукубалары ылыаххыт. Буукубалары хомуйан «АЙЫЛҔА» тылы таһаарыаххыт. Ситиһиилэри эһиэхэ, оҕолоор!»Иитээччи: Көмөлөһөбут да оҕолор Харыйачааҥҥа? | О5олор саала иьигэр киирэллэр.Төгүрүккэ тураллар дорооболоһоллорО5олор иитээччини кытары музыка тыаьынан ойуурга куулэйдии бараллар. | Магнитнай доскаМузыкальная колонка |
| 1 тохтобул «Айыл5а5а сылдьар быраабылалара» | Иитээчч: 1 сорудаҕы истиэххэ: Ойуурга киириэхпит иннинэ, айылҕа сүрүн быраабылаларын төһө билэрбитин хатыылыахха: Мин хартыына көрдөрдөхпунэ Айылҕаҕа маннык гынар көнуллэнэр буоллаҕа «Сөп» диэн бэлиэни өрө уунаҕыт, онтон көнүллэммэт буоллаҕа «Сыыһа» диэн бэлиэни өрө уунаҕыт уонна быһааран этэҕит | Оҕолор айылҕа сылдьар быраабылары быһааран этэллэр, «Сөп», « Сыыһа » фишкалары өрө көтөҕөллөр | Презентацияҕа Слайдтар 1-7 стр., «Сөп» «Сыыһа» диэн бэлиэлэрКонверт иһигэр икки «А» буква баар |
| 1 слайд Чэ эрэ оҕолор ханнык бэлиэни уунабыт? То5о? «Сыыһа» диэн бэлиэ Ойуурга бөҕү быраҕымаҥ диэн быраабыла | 1 слайд «Сыыһа» диэн бэлиэни ууналлар, ойуурга бөҕу быраҕыман диэн этэллэр | ||
| 2 слайд «Сөп» Ыһылла сытар бөҕү хомуй | 2 слайд «Сөп» диэн бэлиэни ууналлар, ыһылла сытар бөҕү хомуй диэн этэллэр | ||
| 3 слайд «Сыыһа» Сэдэх сибэккиини ургээмэ | 3 слайд «Сыыһа» диэн бэлиэни ууналлар. сэдэх сибэккиини ургээмэ диэн этэллэр | ||
| 4 слайд «Сөп» Маста олордун | 4 слайд «Сөп» диэн бэлиэни ууналлар, маста олордун диэн этэллэр | ||
| 5 слайд «Сыыһа» Кымырдаҕас уйаларын алдьатымаҥ | 5 слайд «Сыыһа» диэн бэлиэни ууналлар, кымырдаҕас уйаларын алдьатымаҥ диэн этэллэр | ||
| 6 слайд «Сөп» Ойуурга улахан дьону кытта эрэ сылдьын | 6 слайд «Сөп» диэн бэлиэни ууналлар, ойуурга улахан дьону кытта эрэ сылдьын диэн этэллэр | ||
| 7 слайд «Сыыһа» Ойуурга уоту оттумаҥ | 7 слайд «Сыыһа» диэн бэлиэни ууналлар, ойуурга уоту оттумаҥ диэн этэллэр | ||
| Иитээччи: Бастакы сорудаҕы үчүгэйдик толордугут, ол иһин икки «А» буукубалары ылаҕыт. Оҕолор илдьэн доскаҕа буквалары ыйаан | А буквалары ыйыыллар доскаҕа | ||
| 2 тохтобул “Туох сөп тубэспэтий?” | Иитээччи: Оҕолор билигин биһиги иккис сорудахпыт «Туох сөп түбэспэтий?» ону талыахтааххыт1 слайд Манна ханнык ойуу сеп тубэспэтий?Току-току ньээм-ньээм, колольчик, ромашка, юла .Юла сөп тубэспэт оонньуур, атыттара сибэккиилэр2 слайд Манна ханнык ойуу сеп тубэспэтий?Мухомор, масленок, подберезик, саппыкыСаппыкы танас сөп түбэспэт. Атыттара тэллэйдэр3 слайд Манна ханнык ойуу сеп тубэспэтий?Тиит, харыйа, чайник, хатыҥЧайник иһит, атыттара мастар4 слайд Манна ханнык ойуу сеп тубэспэтий?Эһэ, куобах, яблоко, береЯблоко фрукты, атыттар ойуур кыыллараИитээччи: Иккис сорудаҕы толордугут, ол иһин «Й» буукубаны ылаҕыт. Оҕолор илдьэн доскаҕа буквалары ыйаан | Оҕо сөп түбэспэт ойууну этэр. бэйэтин талыытын быһаарыахтаах. | Презентацияҕа Слайдтар 8-11 стр., Конверт иһигэр «Й» буква баар |
| 3 тохтобул «Өрөмуөннүүр мастерской» | 3 сорудах Оҕолор сибэккиилэр уунэн турар алааһыгар куобахтар киирэн сүүрэкэлээбиттэр. Сибэкиилэри тэпсибиттэр, сорох эминньэхтэрэ таммалаан хаалбыттар, ону эбии уруһуйдаан биэриэххэ, сөбүлэһэҕит да оҕолор. (Хайдах уруһуйданарын көрдөрөҕун) Оччоҕо алааспыт киэргэйиэ араас сибэккиинэн туолуо. (Оҕолор уруһуйдууллар)Маладьыастар! Алааспыт киэргэйдэ.Иитээччи: Үһүс сорудаҕы толордугут, ол иһин «Ы» буукубаны ылаҕыт. Оҕолор илдьэн доскаҕа буквалары ыйаан | Оҕолор уруһуйу ситэрэн биэрэллэр сибэккии тиийбэт эминньэхтэрин уруһуйдуулар фломастерынан | Остуолга уруһуйдаммыт лиистэр, фломастердар, влажнай салфетка. Конверт иһигэр «Ы» буква баар |
| 4 тохтобул “Бадарааны туорааһын” бадарааны туорааһын | Оҕолоор 4 сорудахпыт бадарааны туорааһын буолар.(Оҕолорго карта-схема туттартыыбын) Хас биирдии бэйэҕит бэриллибит картаны туьанан бу ойуулаах суолунан бадарааны туоруохтаахпыт. Картаҕытыгар хара линия тардыллыбыт онон барыахтааххыт. Хас биирдиигит картаҕыт тус туьунан. Ханнык ойуунан хайа диэкки туоруургутун өйдөөн көрөн хаамаҕыт. Холобур бастаан миигин көрун (иитээччи көрдөрөр)Иитээччи: Төрдүс сорудаҕы толордугут, ол иһин икки «Л» буукубаны ылаҕыт. Оҕолор илдьэн доскаҕа буквалары ыйаан | Оҕолор карта көмөтунэн ойууларынан сирдэтэн бадарааны туорууллар | Араас хартыыналаах суол, хас биирдии оҕоҕо карта-схемаКонверт иһигэр «Л» буква баар |
| 5 тохтобул “Мусоры сортировкалаа” | О5олор 5 сорудахпыт “Мусоры сортировкалаа”Ойуурга сынньаммыт дьоннор элбэх бөх хааллларбыттар. Эһиги бу ыһыллыбыт бөҕү хомуйан, сөптөөх контейнердарыгар угуохтааххыт4 өҥнөөх контейнер баар Былаастык — саһархай контейнерТимир — араҕас контейнерТаас — от күөҕэ контейнерКумааҕы — халлаан күөҕэ контейнерИитээччи: Маладьыастар сорудаҕы толордугут, ол иһин «Ҕ» буукубаны ылаҕыт. Оҕолор илдьэн доскаҕа буквалары ыйаан | Оҕолор бөҕү 4 контейнерга наардаан угаллар, быһаараллар тоҕо онно укпуттарын | 4 өҥнөөх контейнер (тимир, таас, кумааҕы, былаастык); араас матырыйаалтан оҥоһуллубут кирдэр ойуулаах карточкалар (таас, былаастык, кумааҕа, тимир)Конверт иһигэр «Ҕ» буква баар |
| Тумук | Харыйачаан: Билигин бары буукубалары бэйэ-бэйэлэригэр туруоруохха. (Оҕолор дуоскаҕа тылы таҥаллар). Көрүҥ эрэ, «АЙЫЛҔА» диэн тылбыт таҕыста! Айылҕабыт өссө да өр кэрэтинэн биһигини үөрдүө, оттон биһиги кинини харыстыахпыт! Билигин эһиэхэ Эколяттартан өйдөбүнньүк мэтээллэри туттартыам!Иитээччи: Оҕолоор ханнык сорудахтары онордубутуй, эһиэхэ ордук ханнык интэриэһинэй этэй? Саҥа тугу биллибитий? | Оҕолор дуоскаҕа «АЙЫЛҔА» диэн тылы таһаараллар, Онньууга тугу сананы билбиттэрин, интириэһиргээбиттэрин кэпсиилэр | Магнитнай доска Айылҕа диэн тыл буквалара. Коробкаҕа Эколяталар мэтээллэрэ |
Конспект квест-игры «Айылҕаҕа айан»
